De isolatieaanpak van Nij Begun werd met grote verwachtingen aangekondigd. Voor duizenden Groningers moest het dé kans worden om hun woning eindelijk goed te isoleren, met royale subsidies als steun in de rug. Tegelijkertijd leek het een impuls voor lokale ondernemers in de isolatiebranche: meer werk, meer zekerheid en een belangrijke rol in de verduurzaming van de regio.

Maar nu, ruim een jaar na de start, klinkt er een ander geluid. Verschillende ondernemers zien hun agenda’s leger worden in plaats van voller. “Dit is de slechtste winter in lange tijd,” zegt een van hen. Hoe kan het dat een regeling die zo veel potentie heeft, in de praktijk nog zo stroef verloopt?


Van volle planning naar korte wachttijden

Voor ondernemers als Michel Boer uit Paterswolde is het contrast groot. Jarenlang werkte hij met wachttijden van soms wel een half jaar. Vloerisolatie was populair, zeker in de wintermaanden. Maar sinds de start van Nij Begun is dat veranderd.

“Mijn wachttijd is nu twee à drie weken,” vertelt hij. “Dat lijkt misschien nog prima, maar voor deze tijd van het jaar is dat ongekend rustig.”

Ook Tjeu Sanders uit Groningen herkent het beeld. Normaal gesproken zit zijn agenda in de wintermaanden bomvol. “Dit is juist de periode waar we het van moeten hebben. Maar dit jaar komt het gewoon niet op gang.”


Subsidie is er, maar de drempels ook

Op papier is de regeling aantrekkelijk. Met maatregel 29 van Nij Begun kunnen woningeigenaren subsidie krijgen voor isolatie en ventilatie. In het versterkingsgebied zelfs tot 100 procent, met een maximum van 40.000 euro. Buiten dat gebied geldt 50 procent subsidie tot 20.000 euro.

Toch blijkt die toegankelijkheid in de praktijk minder vanzelfsprekend. Vooral bij vloerisolatie lopen bewoners én ondernemers tegen regels aan die niet altijd logisch voelen.

Veel lokale ondernemers werken met hoogwaardige isolatiematerialen, zoals Tonzon thermokussens. Die isoleren vaak beter en zijn duurzamer dan goedkopere alternatieven. Maar juist dat zorgt voor problemen.


Duurzamer materiaal, minder aantrekkelijk systeem

Nij Begun hanteert een zogenoemde ‘standaard isolatiewaarde’ van 3,5. Dat is een optelsom van verschillende isolatiemaatregelen in een woning. Materialen die daarboven uitkomen, vallen buiten de standaardroute.

Dat betekent dat bewoners bij duurdere, beter isolerende oplossingen een extra isolatieplan moeten laten opstellen. Zonder zo’n plan wordt de maatregel niet vergoed. En dat werkt ontmoedigend.

“Dan kiezen mensen toch voor de makkelijkere en goedkopere optie,” zegt ondernemer Ivan van der Weijden. “Terwijl we eigenlijk zouden moeten streven naar een hogere kwaliteit, juist met het oog op de toekomst.”

Volgens ondernemers wordt er nu geïsoleerd voor vandaag, niet voor over vijf of tien jaar. “Straks moet iedereen opnieuw aan de slag,” vreest Boer.


Vaste prijzen en weinig ruimte voor kwaliteit

Daar komt bij dat de prijzen die ondernemers mogen rekenen, vastliggen in een maatregelencatalogus. Die maximumprijzen zijn volgens meerdere ondernemers te laag, zeker voor hoogwaardige oplossingen.

“Het kost mij soms geld per klus,” zegt Sanders. “Je wordt niet beloond om het beste voor een woning te doen. Dat voelt verkeerd.”

Voor ondernemers die juist willen inzetten op kwaliteit en duurzaamheid, knelt dit systeem extra.


Postcodes, wachttijden en onzekerheid

Een ander struikelblok is het gefaseerd vrijgeven van postcodes. Op dit moment kan ongeveer de helft van de Groninger huishoudens subsidie aanvragen. De rest moet wachten of de kosten zelf voorschieten.

“Voor veel mensen voelt dat als: we mogen nog niet,” legt Boer uit. “En dus stellen ze het uit.”

Daarbovenop komt het tekort aan isolatieadviseurs. Voor sommige maatregelen is een isolatieplan verplicht, maar de wachttijden daarvoor lopen flink op. Bewoners komen in een soort wachtstand terecht en besluiten voorlopig niets te doen.


Concurrentie van buiten de regio

Tot slot speelt ook concurrentie een rol. Bedrijven uit de Randstad hebben zich massaal aangesloten bij Nij Begun. Dat mag juridisch niet worden tegengehouden, maar wringt wel bij lokale ondernemers.

“Ik dacht dat het idee was: voor Groningers, dóór Groningers,” zegt Van der Weijden. “Dat gevoel is nu een beetje weg.”


Nij Begun erkent kinderziektes

Nij Begun zelf erkent dat niet alles soepel loopt. Het aantal isolatieadviseurs is inmiddels uitgebreid van vijftien naar vijftig, met nog eens dertig in aantocht. Ook zijn de voorwaarden voor isolatieplannen versoepeld, zodat minder bewoners er een nodig hebben.

Daarnaast wordt gekeken of sommige hoogwaardige producten in de toekomst ook zonder isolatieplan vergoed kunnen worden. Volgens de organisatie hoort dit bij het opstarten van een nieuwe werkwijze.


Hoop op verbetering, maar de zorgen blijven

Ondernemers tonen begrip voor de opstartproblemen, maar maken zich tegelijk zorgen. Niet alleen over hun omzet, maar ook over de richting waarin de verduurzaming zich ontwikkelt.

“We willen gewoon ons werk doen,” zegt Boer. “Mijn bedrijf draaiende houden, mijn gezin onderhouden. Uiteindelijk gaat het om mijn boterham.”

De hoop is dat Nij Begun zich snel verder ontwikkelt, zodat de regeling niet alleen goed is voor woningeigenaren, maar ook voor de lokale ondernemers die de energietransitie in de praktijk moeten waarmaken.

Want één ding is duidelijk: zonder hen blijft verduurzaming een plan op papier.


[Bron: RTV Noord]